Persoonlijke-Assistentiebudget (PAB)

Met een persoonlijk-assistentiebudget kan je als ouder van een minderjarig kind met een handicap zelf assistentie organiseren. Ontdek hoe een PAB werkt en hoe je het correct kan inzetten.

Wat is PAB?

Een Persoonlijke-Assistentiebudget (PAB) is een budget dat het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap (VAPH) toekent aan een minderjarige persoon met een handicap. De budgethouder neemt het beheer van het budget op zich en organiseert hiermee de assistentie thuis, op school of elders.

Het PAB geeft de mogelijkheid om zelf keuzes te maken over de ondersteuning die je nodig hebt. Je kan hulp inkopen bij een zorgaanbieder, maar ook zelf assistenten tewerkstellen of bepaalde vormen van begeleiding organiseren.

PAB in de praktijk

Ondersteuning thuis: Je betaalt zelf de ondersteuningen registreert de kosten via mijnVAPH. Hiervoor heb je een aparte PAB-rekening nodig. Alle kosten moeten correct worden geregistreerd en onderbouwd met facturen en overeenkomsten.
Gecombineerd met een multifunctioneel centrum (MFC): Als je gebruik maakt van schoolaanvullende of schoolvervangende ondersteuning bij een MFC moet je een IDO afsluiten en zal het PAB verlaagt worden op basis van het aantal dagen dat je gebruik maakt van het MFC.
Gecombineerd met school of BUSO-onderwijs: Je budget wordt niet verlaagd, de bestedingsmogelijkheden blijven dezelfde, je kan het inzetten in de thuissituatie of de schoolse context.

Wat kan je betalen met een PAB?

Het persoonlijke-assistentiebudget (PAB) is een budget dat u krijgt om de assistentie voor uw kind thuis of op school te organiseren en te betalen. U kunt het persoonlijke-assistentiebudget ook gebruiken om kortdurende zorg en ondersteuning te kopen bij een zorgaanbieder zoals een multifunctioneel centrum (MFC). Wat je wel of niet met het PAB kan betalen vind je duidelijk terug in de PAB-bestedingsregels. Hieronder kan je alvast enkele voorbeelden vinden.

Wat kan je betalen?

Wat kan je niet betalen?

De aankoop van hulpmiddelen incl. inhuren van door het VAPH goedgekeurde uren tolk Vlaamse Gebarentaal (niet-subsidieerbare tolkuren Vlaamse Gebarentaal kunnen wel met PAB vergoed worden);
Medische en paramedische behandelingen, onderzoeken of therapieën die onder de bevoegdheid van het RIZIV vallen, ongeacht het feit of ze terugbetaald worden of niet;
Pedagogische en didactische begeleiding in het onderwijs;
Ondersteuning bij tewerkstelling die overlapt met arbeidstrajectbegeleiding;
Budgetbegeleiding (bijvoorbeeld OCMW begeleiding);
Reiskosten voor uzelf of de assistent
Een langdurig verblijf in een multifunctioneel centrum (MFC)
Internaat GO!
...

Niet alles is combineerbaar: Opgelet, sommige ondersteuningsvormen kan je niet combineren met het PAB. Je zal moeten kiezen wanneer je verblijft in een multifunctioneel centrum (MFC), rechtstreeks toegankelijke hulp (RTH) krijgt, een zorgbudget voor zwaar zorgbehoevenden of personen met een handicap ontvangt of in een internaat GO! bent ingeschreven. Ook de ondersteuningstoeslag die deel uitmaakt van het groeipakket, vervalt bij het toekennen van een PAB.

Het Vrij besteedbaar deel: Het Vrij besteedbaar deel wordt bepaald volgens de hoogte van je budgetcategorie en bedraagt bij PAB €1600 of €2800. Het is een onderdeel van je budget. Je krijgt het er dus niet bovenop. Je kan het gebruiken voor de kosten die je niet met je PAB kan betalen zoals bv. bankkosten, medicatie, consumpties van je persoonlijke assistent…

Je hebt een PAB gekregen. Wat nu?

Goed nieuws: wanneer je van het VAPH een terbeschikkingstellingsbrief ontvangt, kan je PAB effectief van start gaan. Opgelet: de ondersteuningstoeslag (vroeger Basisondersteuningsbudget) die deel uitmaakt van het groeipakket, vervalt bij toekenning van een PAB.

1 4 maanden de tijd voor opstart

Je hebt vier maanden na de toekenning om een overeenkomst af te sluiten en effectief op te starten.

2 Gratis bijstand bij eerste terbeschikkingstelling

Bij een eerste terbeschikkingstelling heb je recht op gratis begeleiding door een bijstandsorganisatie. Kijk dit na in jouw brief – en aarzel niet om ons te bellen.

3 alin helpt je op weg

Bij alin vzw kan je terecht voor ondersteuning bij de opstart, het beheer en de administratie van je PAB. Bel ons gerust op 02 486 42 65 – we helpen je graag op weg.

Ondersteuning door alin

Een PAB brengt heel wat papierwerk en keuzes mee. Dat hoef je niet alleen te doen. alin staat gezinnen bij in het organiseren van de assistentie, het opstellen van overeenkomsten en het correct beheren van het budget — zodat jij je kan focussen op wat écht telt.

Opstart van je budget

Zoektocht naar gepaste ondersteuning

Opstellen van overeenkomst

Beheer & administratie

Doorlopende begeleiding

Een helder tarief, alle ondersteuning

Betaalbaar met je budget. Geen verrassingen.

Gratis bijstand

Heb je een nieuwe terbeschikkingstelling gekregen? Dan heb je misschien wel recht op gratis bijstand. We helpen je mee op weg met de administratie, budgetplan en praktische vragen.

Wat houdt gratis bijstand in?

€50

/jaar

Eén jaarlijks bedrag voor volledige toegang tot onze helpdesk, nieuwsbrieven, infomomenten en het alinEA-magazine. Intensieve bijstand op maat is beschikbaar als aanvullende dienst.

Wat krijg je als lid?

€85

/uur

Voor budgethouders die extra ondersteuning nodig hebben bij de opstart of het beheer van hun budget. We begeleiden je persoonlijk bij administratie, budgetplanning en praktische vragen.

Individuele bijstand op maat

Klik hier voor onze volledige tarieven

In 4 stappen op weg

Lid worden van alin is eenvoudig. We zorgen dat je snel geholpen bent.

Neem contact op

Bel ons, mail ons of vul het contactformulier in.

Word lid

Een jaarlijks lidmaatschap van €50 geeft jou toegang tot onze helpdesk en informatie via onze nieuwsbrieven en ons tijdschrift alinEA.

Individuele bijstand op maat

De coach kan intensieve bijstand bieden. Je wordt geholpen bij de opstart en het beheer van jouw budget.

Aan de slag

Je neemt je budget zelf in handen of laat je ondersteunen.

Belangrijke documenten voor je PAB

Bij het gebruik van je PAB moet je rekening houden met de richtlijnen van het VAPH. Die bepalen hoe je je budget correct besteedt en welke administratie erbij hoort. Hieronder bundelden we de handigste documenten voor je.

Heb je een vraag over de besteding van je PAB? Onze helpdesk staat voor je klaar.

Veelgestelde vragen over PAB

Hoeveel bedraagt een PAB?

Er zijn 5 budgetcategorieën binnen PAB. Afhankelijk van je zorgzwaarte wordt je ingedeeld in één van deze categorieën.

Hoeveel bedraagt het persoonlijke-assistentiebudget? | VAPH

Waarvoor mag ik een PAB gebruiken?

Wat je met je PAB kan doen staat in de richtlijnen van het VAPH. Indien je een overeenkomst afsluit, raden we aan de goedkeuring van het VAPH af te wachten.

Zorg en ondersteuning als gevolg van de handicap
Dagondersteuning bij zorgaanbieders via combinatie bij een MFC
Bijstand bij bijstandsorganisaties (zoals alin vzw)
Individuele ondersteuningsfuncties
Praktische hulp van persoonlijke assistenten
Verplaatsingen (boodschappen of andere verplaatsingen)
Dagactiviteiten (uitstappen, …)
Agogische, pedagogische of orthopedagogische begeleiding

Opgelet: er mag geen subsidiëring zijn vanuit een andere overheidsdienst. Raadpleeg steeds de bestedingsregels PAB op de VAPH-website.

Waarvoor mag ik een PAB NIET gebruiken?

Met het PAB kan je volgende zaken niet betalen:

Hulpmiddelen of aanpassingen aan de woning of de auto
De tussenkomst van een tolk voor doven of slechthorenden (voor de uren waarvoor het VAPH een goedkeuring gaf)
Medische of paramedische therapieën die onder het RIZIV vallen
Inhoudelijke assistentie op school of op het werk (daarvoor staat het GON in of de loonsubsidies)
Assistentie in het ziekenhuis, revalidatiecentrum of rust- en verzorgingstehuis
Psychologische begeleiding

Dit is geen limitatieve lijst. Wacht best steeds de goedgekeurde overeenkomst van het VAPH af.

Hoe vraag ik een PAB aan?

Voor minderjarigen verloopt de aanvraag voor PAB niet via het VAPH, maar via de Intersectorale Toegangspoort van Jongerenwelzijn.

De aanvraag moet worden gedaan via een erkende jeugdhulpaanbieder. Die vult een A-document in, waarin de vraag uitvoerig wordt toegelicht en gemotiveerd. Voor kinderen en jongeren met een snel degeneratieve aandoening (leeftijd 6–20 jaar) kan een PAB Spoedprocedure worden aangevraagd.

Opgelet: alin vzw kan niet helpen bij een aanvraag. We bieden enkel bijstand bij een effectieve terbeschikkingstelling.

Een PAB aanvragen | VAPH

Ik krijg een PAB — wat moet ik doen?

Je kan contact opnemen met alin om je te begeleiden bij de opstart van je PAB.
Je moet binnen de vier maanden na de datum van de toekenning een overeenkomst afsluiten.
Open een aparte PAB-zichtrekening op naam van de budgethouder of wettelijk vertegenwoordiger.
Indien je gebruik maakt van schoolaanvullende of schoolvervangende ondersteuning bij een MFC, breng dan zeker je combinatieformulier in orde.
Weet dat je bij een eerste terbeschikkingstelling recht hebt op gratis bijstand. Neem contact op met de helpdesk van alin op 02 486 42 65.

PAB — hoe zit dat financieel in elkaar?

Terugvorderbaar voorschot

Het VAPH stort 3/12de van het totale budget op je aparte zichtrekening als voorschot. Als het PAB stopt, moet dit voorschot terugbetaald worden. Je moet zelf via mijnVAPH aangeven welke facturen je hebt betaald om het voorschot te laten aanvullen.

Opgelet: een budgetjaar moet afgerond worden voor 1 april van het daaropvolgende jaar.

Vrij besteedbaar deel

Het vrij besteedbaar deel bedraagt 5% van je totale budget. Vanaf 2025: €1.600 of €2.800 per jaar afhankelijk van je budgetcategorie. Hiervoor hoef je geen verantwoording af te leggen.

VIA-akkoorden

Bij PAB zijn er Vlaamse Intersectorale Akkoorden van toepassing wanneer je persoonlijk assistenten via een arbeidsovereenkomst in dienst hebt. Zie: VIA-middelen | VAPH

Controle

Het VAPH vraagt dat je alle bankafschriften, overeenkomsten en facturen zeven jaar bewaart. Je kan op elk moment een steekproefcontrole of zorginspectie krijgen.

Overgang van PAB naar PVB

Als je als jongvolwassene een persoonlijk assistentiebudget (PAB) hebt en je wil die hulp verderzetten nadat je jeugdhulp stopt, moet je een persoonsvolgend budget (PVB) aanvragen.

Het VAPH stuurt je hierover een brief in het jaar dat je 17 wordt. Krijg je je PAB pas na je 18de verjaardag, dan ontvang je kort daarna ook een brief met uitleg over hoe je kan overstappen naar een PVB.

Het is belangrijk dat je de aanvraag voor een PVB start vóór je 22ste verjaardag. Je moet dus zeker je ondersteuningsplan indienen vóór je 22 wordt.

De aanvraag verloopt zo:

Je bekijkt samen met iemand welke hulp je nodig hebt. Dit wordt opgeschreven in een ondersteuningsplan.
Een team van specialisten (MDT) onderzoekt je situatie en maakt een verslag.
Op basis daarvan beslist het VAPH hoeveel budget je krijgt (in welke categorie).
De aanvraag is pas afgerond als je een definitieve beslissing krijgt van het VAPH.

Pas nadat je die beslissing hebt ontvangen, wordt je PAB omgezet naar een PVB. Zo kan je je ondersteuning verderzetten.

VIA-akkoorden

In de Vlaamse Intersectorale Akkoorden (VIA) maken werkgevers, werknemers en de Vlaamse overheid afspraken om de werkomstandigheden en lonen in de sector te verbeteren.

Voor de sector van personen met een handicap zijn vooral VIA 4, VIA 5 en VIA 6 belangrijk.

VIA 4 en VIA 6 gaan over de minimumlonen.
VIA 5 gaat over de eindejaarspremie.

meer info vind je hier: VAPH VIA-middelen uitgelegd

Wat is een multifunctioneel centrum (MFC)

Een multifunctioneel centrum (MFC) biedt dagopvang, begeleiding en verblijf aan. Ze richt zich tot personen met een handicap tot en met 21 jaar (uitzonderlijk tot en met 25 jaar) die nood hebben aan specifieke ondersteuning.

Om ondersteuning te kunnen inkopen bij een MFC is een beslissing nodig van de intersectorale toegangspoort van het agentschap Jongerenwelzijn.

In de meeste gevallen eindigt de ondersteuning bij een MFC op de leeftijd van 22 jaar. Dat is vaak zo omdat er dan met een PVB wordt gestart. In sommige gevallen zou de ondersteuning kunnen verlengd worden. Dat lees je hier.

Mag ik een tolk Vlaamse Gebarentaal betalen met mijn PAB?

Afhankelijk van de situatie heb je recht op x-aantal uur tolkuren. De extra uren die niet met tussenkomst van het VAPH betaald worden, kan je eventueel met het PAB-budget betalen.
Meer info: hier